Latest From our Blog

नेपालमा कृषि क्रान्ति; कस्को भरमा??

  सिन्धुपाल्चोकको मेरो घर र खेतबारी सम्झिन्छु; सानो हुदाको बेलाको। हाम्रो खेती थोरै थियो, अहिले भएको जमिनको लगभग आधा मात्र। मेरो बुबा स्कुलमा पढाउनु हुन्थ्यो, हामी सानै थियौं हामी पनि पढ्न जान्थ्यौं। घरमा २ वटा ठूला पशु थिए, १०-१२ वटा बाख्रा, ५-७ वटा कुखुरा र सबैको व्यवस्थापन गर्ने मेरो आमा। त्यसबाहेक ६ पाथी धानको विउ लाग्ने खेत र केहि सिंञ्चाई नहुने र २ बाली मात्र हुने बारी। शुक्रवारको आधा दिन र शनिवारको दिन हामी सानै उमेर देखिनै खेतिपातीको काममा व्यस्त हुन्थ्यौं। हिँउदको महिनामा बेलुका स्कुल बाट आएर बारीमा जान समय पुग्दैनथियो तर सबै सिजनमा विहान घाँस काट्ने...

Read More

घरमै गुणस्तरीय कागतीको बेर्ना तयार गर्ने बिचारमा हुनु हुन्छ?? जान्नुहोस् यी प्रबिधिहरु!

व्यवस्थित तरीकाबाट कागती खेती गर्न शुद्ध जातको बेर्ना आवश्यक पर्दछ । यदि जात राम्रो भएन भने, अमिलो वर्गमा लाग्ने विभिन्न किसिमका रोगहरुले दुःख दिई राम्रो उत्पादन लिन सकिदैन । तसर्थ आफैले नै बेर्ना उत्पादन गरी लगाउने हो भने राम्रो जातका निरोगी कागतीका दानाहरु खरीद गरी त्यसका बीऊहरु निकाली बेर्ना तयार गर्ने गर्नुपर्दछ ।   अब कुरा आउ‘छ बेर्ना तयार कसरी गर्ने ? बेर्ना दुई तरीकाबाट तयार गर्ने गरिन्छ, एउटा गेडाबाट र अर्को कलमीबाट । यी दुईवटै तरीकाबाट तयार गर्ने प्रविधि निम्नानुसार छ–   (१) गेडाबाट तयार गर्ने प्रविधिः धेरैजसो कागतीका बेर्नाहरु गेडाबाट नै तयार...

Read More

बजारमा Urea नपाएर तनाबमा हुनु हुन्छ? एसरी बनाउन सकिन्छ गाजर घाँस बाट Urea जस्तै मल!

आज म एक वनस्पतिको बारेमा किसानहरु एवं सबैलाई केही कुरा भन्न गइरहेकोछु, यसबाट किसानहरुले सही उपयोग गरेर लाभ लिन सक्ने तथा गैह्र किसानहरुले यसबाट सतर्क भएर उचित व्यवस्थापन गरी सुरक्षित हुन सक्नेछन्।कुनै बेला नेपालमा बदमास नं. १ झारको रुपमा चिनिएको यो वनस्पति स्वास्थ्यका दृष्टिले हानीकारक छ। छालाको संपर्कमा आउँदा शरीरमा डाबर निस्कने,चिलाउने गर्छ भने यसको हावाले दमका विरामीलाई नराम्रो असर गर्छ। पशु चौपायलाई पनि यसले हानी गर्छ भनिन्छ। यति मात्र हैन यसले वनस्पति जगतलाई पनि सताउने गर्छ। भारतमा बालीनालीमा उम्रेर बाली सखाप गरेको पाइएकोछ र समस्याकै रुपमा रहेको पनि...

Read More

कसरी छान्ने स्वस्थ धानको वीउ? share गरी सबैलाई जानकारी दिउँ!

नेपालको प्रमुख खाद्यान्न बाली धान लगाउने मुख्य सिजन सुरु हुने बेला भयो। ‘माना रोपी मुरी फलाउने’हाम्रो कथन छ। सदियौंदेखि आ–आफ्नो घरको खाद्य सुरक्षाको लागि तराईदेखि उच्च पहाडसम्म गरिँदै आएको धानखेती मूलतः परम्परागत प्रविधिमै आधारित छ। धानखेतीको लागि सुधारिएका स्थानीय जातहरु, उन्नत जातहरु, वर्णशंकर (हाइब्रिड) देखि लिएर नौलो किसिमको ‘कालो धान’पनि उपलब्ध छन्। प्रविधिमा एसआरआइ, छरुवा, मेशिनले धान रोप्ने, गोड्ने, काट्ने, चुट्ने, सफा गर्ने आदि छन्। जेजस्तो जातको धान लगाए पनि र जेजस्तो प्रविधि अपनाए पनि धानको बीउ स्वस्थ हुनुपर्छ। यस लेखको उद्देश्य स्वस्थ...

Read More

महँगो केसर खेती कसरी गर्ने त?

केशर संसारकै सबैभन्दा महंगो मसला बाली हो । यो ।।।रातो सुन’ को नामले प्रसिद्ध छ । यो धेरै महंगो हुनुको कारण यसलाई लगाउन गाह्रो भएकाले नभई यसको उत्पादन लिने बेलामा लाग्ने मेहनतले गर्दा हो । यो एउटा गानोबाट खेती गरिने बैजनी रङ्गको १५ देखि २० से. मि. उचाइ हुने वहुबर्षे फूल हो र यसको व्यावसायिक रुपमा प्रयोग गरिने भाग रातो रङ्गको पोथि अंग (स्टिग्मा) हो । युरोपको रैथाने यो बाली इरान, स्पेन, अष्ट्रिया, फ्रान्स, ग्रीस, बेलायत, टर्की र भारतको जम्मू कश्मिर र हिमाञ्चल प्रदेशमा लगाइएको पाईन्छ । नेपालमा पनि जुम्लामा यसको व्यावसायिक खेति सुरु गरिएका छ । यसको अन्तर्राष्ट्रिय बजार...

Read More